FAQ 'abortuspil'

26 juni 2016

Wat is de ‘abortuspil’?

Met de abortuspil wordt het medicijn Mifepriston bedoeld dat ervoor zorgt dat een zwangerschap wordt afgebroken. Dit medicijn staat op de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereld Gezondheid Organisatie. Deze pil kan zowel voor de overtijdbehandeling als abortus gebruikt worden om zo een zwangerschap te beëindigen.

 

Wat is het verschil tussen overtijdbehandeling en abortus?

Overtijdbehandeling vindt plaats tot 45 dagen na de laatste menstruatie. Er is dan een menstruatie uitgebleven. Het is dan nog niet met zekerheid vast te stellen of er sprake is van een intacte zwangerschap. Een abortus is een zwangerschapsafbreking na de overtijdbehandelingsperiode tot 24 weken zwangerschapsduur. 

 

Hoe is het recht op abortus nu in de wet geregeld?

Een abortus valt onder het Wetboek van Strafrecht en mag op basis van de Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ) alleen uitgevoerd worden in een vergunninghoudende kliniek of ziekenhuis. Degene die een abortus uitvoert op basis van een vergunning is dan niet strafbaar omdat de strafwet daarvoor strafuitsluitingsgrond bevat (art. 296 vijfde lid Sr).

 

Hoe is de overtijdbehandeling nu in de wet geregeld?

Het voorschrijven van de medicamenten die nodig zijn voor een overtijdbehandeling is gebonden aan de gewone regels die er voor dokters en apotheken gelden om medicatie voor te mogen schrijven en te verstrekken.

 

Hoe is de overtijdbehandeling nu in de praktijk geregeld?

De overtijdbehandeling wordt nu alleen verstrekt in abortusklinieken. Het Nederlandse Huisartsen Genootschap (NHG) heeft recent een standpunt uitgebracht, waaruit blijkt dat huisartsen de overtijdbehandeling veilig, effectief, en voor vrouwen dicht bij huis en in vertrouwde omgeving kunnen verstrekken. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en het Ministerie van VWS belemmeren ondermeer de verstrekking van de abortuspil Mifepriston via apotheken, zodat deze hulpverlening nog steeds alleen in abortusklinieken plaats vindt.

 

Hoe luidt het voorstel van minister Schippers tot wijziging van de huidige wetgeving?

Minister Schippers wil de overtijdbehandeling onder de WAZ brengen waarmee de overtijdbehandeling strafbaar gesteld wordt. Huisartsen moeten vervolgens een vergunning aanvragen om de overtijdbehandeling uit te voeren.

 

In hoeverre kan het Proefprocessenfonds Clara Wichmann zich vinden in de voorgenomen wijziging van minister Schippers?

Wij kunnen ons vinden in de doelstelling van het voorliggende voorstel, namelijk ervoor zorgen dat de overtijdbehandeling laagdrempelig en veilig ook buiten abortusklinieken beschikbaar is. Wij kunnen ons echter niet vinden in het voornemen om de wet daarvoor te wijzigen. Op basis van de huidige jurisprudentie en de wetsgeschiedenis van de Wet Afbreking Zwangerschap is het nu al mogelijk dat bevoegde hulpverleners de overtijdbehandeling kunnen uitvoeren en verstrekken zonder strafrechtelijk vervolgbaar te zijn.

 

Wat is het precieze verschil in het standpunt van de minister en het standpunt van Clara Wichmann en Women on Waves?

De minister wil eerst het verstrekken van de overtijdbehandeling door huisartsen strafbaar stellen, om dit vervolgens weer mogelijk te maken door middel van een strafuitsluitingsgrond en een vergunning.

Het Clara Wichmann en Women on Waves vinden dit onnodig belemmerend, omdat de overtijdbehandeling op dit moment niet onder het Wetboek van Strafrecht valt en huisartsen bevoegd zijn om deze medische handeling te verrichten zonder dat daar een vergunning voor nodig is.

 

Het internationale recht op gezondheid vraagt om alle obstakels tot reproductieve gezondheidszorg voor vrouwen weg te nemen en abortushulpverlening niet te criminaliseren. Het voorstel van de Minister staat daar haaks op. De overtijdbehandeling wordt gecriminaliseerd en er wordt een obstakel in de vorm van een vergunningplicht opgeworpen.

 

Wie nemen er deel aan de door Clara Wichmann aanhangig gemaakte procedure en wat houdt deze procedure precies in?

Women on Waves en Clara Wichmann zijn gezamenlijk een procedure gestart samen met een groep huisartsen, andere artsen werkzaam in de reproductieve gezondheidszorg en verloskundigen. In de procedure vragen we om een verklaring van recht dat  huisartsen niet strafbaar zijn als ze een overtijdbehandeling verstrekken en het daadwerkelijk leveren van de abortuspil Mifepriston door apotheken buiten abortusklinieken

 

Rechtszaak: