Reclame Code Commissie toetst aan Vrouwenrechtenverdrag

2 november 2016

De Reclame Code Commissie (RCC) gaat toetsen aan het Vrouwenrechtenverdrag (CEDAW). Dit blijkt uit een recent oordeel van de RCC over een campagne van modebedrijf Suit Supply. De uitspraak volgt op een bezwaar van het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het Public Interest Litigation Project (PILP) van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM).

Volgens het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP was de manier waarop (vermeend) seksistische reclames tot nu toe door de RCC werden beoordeeld onvoldoende en onjuist.

Tegen de ‘Shameless’ reclamecampagne van het bedrijf Suit Supply werden in 2010 144 klachten ingediend. De RCC wees deze allemaal af. De RCC bekeek deze reclames voornamelijk door de bril van de zedelijkheid: zit er niet teveel bloot en/of seks in deze reclame? Zo sprak de RCC afgelopen zomer nog een oordeel uit over een reclame van Radio 538, waarin een grotendeels blote vrouw met een poes voor haar geslachtsdeel wordt gebruikt om het radiostation aan te prijzen. De RCC benoemde dit weliswaar als zijnde seksistisch, maar onderbouwde dit slechts door te wijzen op de afgebeelde (dubbelzinnige) seksualiteit. Volgens de RCC is dit 'in strijd met de goede smaak en/of het fatsoen'.

Seksisme volgens de VN
Volgens het Vrouwenrechtencomité van de Verenigde Naties moeten reclame-uitingen die vermeend seksistisch zijn (ook) onderzocht worden in het kader van artikel 5 van het CEDAW. Het Vrouwenrechtencomité zegt dat een reclame seksistisch is wanneer er een negatief stereotype neergezet wordt van een vrouw of een vrouwenlichaam geobjectiveerd wordt. ‘(..) discrimination against women includes differences in treatment that exist because of stereotypical expectations, attitudes and behavior directed towards women.’
Het aanhoudend negatief stereotyperen van vrouwen is volgens het Vrouwenrechtencomité een rem op de ontwikkeling naar verdere gelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Deze toets volgt uit onderzoek dat het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP hebben laten doen. De bevindingen van dit onderzoek vormden de basis voor een gesprek tussen het Clara Wichmann Proefprocessenfonds, het PILP en de RCC. Het gesprek ging onder andere over het onderscheid tussen seks en seksisme.

Vervolgens is ook een klacht ingediend tegen de laatste reclame van het bedrijf Suit Supply. De ‘Toy boys’ campagne van dit bedrijf heeft tot veel ophef geleid en velen meenden dat deze seksistisch was.

Het oordeel van 12 oktober 2016
De RCC heeft de klachten tegen deze Suit Supply reclame gegrond verklaard. Toch bleek nog niet duidelijk of de juiste toets uit het Vrouwenrechtenverdrag wel was toegepast. Zo werd het verdrag er niet concreet in genoemd. Het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP gingen daarom in bezwaar om opheldering te vragen.

In het daaropvolgende mooie en uitvoerige oordeel van 12 oktober 2016 heeft de RCC benadrukt dat er aan het Vrouwenrechtenverdrag getoetst is, en heeft daarbij ook toegelicht op welke wijze deze toetsing heeft plaatsgevonden.

Het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP zijn blij dat de RCC de belangrijke normen uit het Vrouwenrechtenverdrag daadwerkelijk toepast. Dit zou tot betere en vollediger oordelen moeten leiden. Het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP hebben an sich namelijk geen probleem met bloot of seks in reclames. Het gaat hen om het negatief stereotyperen van vrouwen en het objectiveren van het vrouwenlichaam in een tijd waarin vrouwen, ook in Nederland, nog een achtergestelde positie hebben en veel vaker dan mannen slachtoffer zijn van seksueel geweld, seksuele intimidatie en discriminatie.

 

Het Clara Wichmann Proefprocessenfonds en het PILP raden dus aan om bij toekomstige klachten over een (vermeend) seksistische reclame gebruik te maken van het CEDAW en de overwegingen van het Vrouwenrechtencomité.