Amsterdam, 24 september 2026 – Twee kraamverzorgenden zijn een rechtszaak gestart tegen hun werkgever omdat zij menen recht te hebben op een betere vergoeding voor wachtdiensten, reistijd en cursustijd. Kraamverzorgenden moeten regelmatig langdurig stand-by staan en op korte termijn inzetbaar zijn, terwijl dit niet of beperkt gecompenseerd wordt. Volgens de cao Kraamzorg verdient een kraamverzorgende €12,32 bruto voor een wachtdienst van acht uur, oftewel €1,54 bruto per uur. Mijlenver onder het minimumloon. Dit, in combinatie met een hoge werkdruk en onvoorspelbare uren binnen de kraamzorg, maakt dat de sector al langere tijd leegloopt.
De kraamzorgsector kampt al langer met structurele personeelstekorten, waardoor het minimaal aantal kraamzorguren niet altijd gehaald wordt. Families staan er steeds vaker alleen voor. Dit heeft grote gevolgen voor zwangeren, omdat door genoeg kraamzorg langdurige (gezondheids)problemen en complicaties voorkomen kunnen worden. Maar ook kraamverzorgenden zelf ervaren de gevolgen hiervan dagelijks, wat leidt tot nog meer uitval: hoge werkbelasting, lage vergoedingen en grote druk op het privéleven.
Noodgedwongen vertrek uit een vak vol liefde
Met name de frequentie en lage vergoedingen van wachtdiensten naast de reguliere werktijden leggen een grote druk op het privéleven van kraamverzorgenden. “Wachtdiensten maken een groot deel uit van het werk van kraamverzorgenden. Door de frequentie van de oproepen, de korte tijd waarbinnen zij ter plaatse moeten zijn en de grote impact op hun privéleven gelden deze diensten juridisch als arbeidstijd en moeten zij ook als zodanig worden beloond,” zegt Michelle Westhoeve, arbeidsrechtadvocaat bij Ploum die de kraamverzorgenden pro bono in deze zaak bijstaat. “Door deze onzichtbare werktijd is het werk bijvoorbeeld moeilijk te combineren met een eigen gezin,” aldus Marlies Vegter, jurist bij vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann die de zaak ondersteunt. “Kraamzorg wordt structureel ondergewaardeerd. Als we willen dat ons unieke systeem van kraamzorg blijft bestaan moet dat veranderen, beginnend bij het eerlijk betalen van de wachtdiensten.”
De kraamverzorgenden die de rechtszaak zijn gestart, stellen hun liefde voor hun werk voorop. ‘Kraamzorg is een prachtig vak waar veel mensen noodgedwongen mee moeten stoppen,’ zegt […]. ‘De regelingen waar kraamverzorgenden mee te maken krijgen zijn onhoudbaar. De tijd van de medewerkers uit deze overwerkte sector moet beter gewaardeerd worden, ook als het gaat om de grote hoeveelheid tijd die zij steken in het reizen van en naar families en bijscholing.’
Misstandenboek
Begin dit jaar nam demissionair minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Jan Anthonie Bruijn (VVD) een boek in ontvangst waarin de benarde situatie van Nederlandse kraamverzorgenden wordt beschreven. De conclusies van het misstandenboek zijn duidelijk: wachtdiensten moeten binnen de sector erkend en eerlijk betaald worden als arbeidstijd. Kraamverzorgende Ans, een van de vrouwen die in het misstandenboek geïnterviewd is, kan zich hierin vinden. “Onze werk-privébalans moet serieus genomen worden. En bovenal moet elk gezin de zorg krijgen die ze nodig hebben in die eerste dagen na een bevalling. Wanneer je je haast van het ene gezin naar het andere kun je hen niet goed begeleiden. Dat werkt niet.”
“Kraamverzorgenden moeten steeds meer doen met steeds minder,” zegt Vegter. “Er wordt om de hete brij heen gedraaid, waardoor er niets wezenlijks verandert. Iedereen ziet het belang van deze onmisbare zorg in, maar toch naderen we inmiddels een breekpunt. Het is tijd voor actie, samen met de werkgevers, politiek, overheid, zorgverzekeraars en de samenleving.’’