Het Nederlandse kraamzorgsysteem staat onder grote druk. Door een combinatie van hoge werkdruk, onvoorspelbare werktijden, lage beloningen en een groeiend personeelstekort verlaten steeds meer kraamverzorgenden het vak. Hierdoor staat de toegankelijkheid en kwaliteit van kraamzorg onder druk en dreigt een uniek onderdeel van ons zorgstelsel verloren te gaan.
Kraamzorg neemt een bijzondere plek in binnen de Nederlandse gezondheidszorg. In de eerste dagen na de geboorte begeleidt een kraamverzorgende het gezin thuis. Zij houdt de gezondheid van ouder en kind in de gaten, geeft voorlichting, ondersteunt bij de verzorging van de baby en helpt waar nodig in het huishouden. Deze zorg is essentieel voor een gezonde start van het leven van een kind, het herstel van de ouder en het vroegtijdig signaleren van medische of sociale problemen.
Het probleem
Iedere zwangere in Nederland heeft recht op minimaal 24 uur kraamzorg. In de praktijk ontvangen veel gezinnen echter minder zorg dan medisch noodzakelijk is. Vooral voor kwetsbare gezinnen kan dit grote gevolgen hebben.
De oorzaak ligt bij de structurele problemen binnen de sector. Kraamverzorgenden, een beroepsgroep die grotendeels uit vrouwen bestaat, werken onder omstandigheden die moeilijk vol te houden zijn. Zij krijgen te maken met:
- Een zeer hoge werkdruk;
- Onvoorspelbare werktijden, omdat geboortes zich niet aan kantooruren houden;
- Een grote druk op de werk-privébalans;
- Een structureel lage beloning.
Door deze omstandigheden verlaten veel kraamverzorgenden (vroeg) het vak. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel: het personeelstekort vergroot de werkdruk, waardoor opnieuw meer mensen uitstromen of uitvallen.
Als Nederland dit unieke systeem van kraamzorg wil behouden, zijn structurele verbeteringen noodzakelijk. Dat is niet alleen belangrijk voor de mensen die in de kraamzorg werken, maar ook voor de veiligheid en gezondheid van ouders en kinderen.
Onze rol
Bureau Clara Wichmann zet zich in voor betere arbeidsomstandigheden en toekomstbestendige kraamzorg.
Op 5 februari 2026 overhandigden wij het misstandenboek Kraamverzorgenden in de Knel aan de toenmalige minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jan Anthonie Bruijn. In dit boek zijn de ervaringen van tientallen kraamverzorgenden verzameld en worden de structurele knelpunten binnen de sector zichtbaar gemaakt.
De belangrijkste aanbevelingen uit het misstandenboek zijn:
- Kraamzorg moet worden erkend en verankerd als preventieve basiszorg die voor iedereen toegankelijk blijft.
- De tarieven die zorgverzekeraars vergoeden moeten structureel worden verhoogd.
- Wachtdiensten moeten worden erkend en eerlijk worden betaald als arbeidstijd.
Omdat structurele verbeteringen uitblijven, ondersteunen wij twee kraamverzorgenden die een rechtszaak zijn gestart tegen hun werkgever. Met deze zaak willen we bereiken dat wachtdiensten, reistijd en opleidingstijd eerlijk worden beloond. Advocatenkantoor Ploum staat de kraamverzorgenden pro bono bij.
“Kraamzorg wordt structureel ondergewaardeerd. Kraamverzorgenden moeten steeds meer doen met steeds minder. Iedereen ziet het belang van deze onmisbare zorg in, maar toch naderen we inmiddels een breekpunt. Deze situatie is simpelweg niet houdbaar.”
— Berty Bannor
Waar staan we nu
Op 24 september 2026 zijn twee kraamverzorgenden een rechtszaak gestart tegen hun werkgever. Zij eisen een betere vergoeding voor wachtdiensten, reistijd en opleidingstijd. Volgens hen moeten wachtdiensten, vanwege de frequente oproepen, de korte tijd waarbinnen zij inzetbaar moeten zijn en de grote impact op hun privéleven, juridisch als arbeidstijd worden aangemerkt en als zodanig worden beloond.
Bureau Clara Wichmann ondersteunt de rechtszaak, samen met arbeidsrechtadvocaten van Ploum. Met deze procedure willen we bijdragen aan een eerlijke beloning voor kraamverzorgenden en betere arbeidsomstandigheden in de sector. Zo zetten we ons in voor toekomstbestendige kraamzorg die toegankelijk blijft voor ieder gezin.
Betrokken advocaten
Ploum
Juni 2025
Meerdere vakbonden overhandigen een manifest aan de Tweede Kamer en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Bureau Clara Wichmann, samen met de alliantie Financieel sterk door Werk, ondertekent het manifest mede. Sindsdien groeit zowel de politieke als maatschappelijke aandacht voor de problemen binnen de kraamzorgsector.
Februari 2026
Bureau Clara Wichmann publiceert het misstandenboek Kraamverzorgenden in de Knel en overhandigt dit aan minister Jan Anthonie Bruijn. Naar aanleiding van het boek vraagt de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport het kabinet om een officiële reactie op de gesignaleerde misstanden in de kraamzorg. De minister maakt daarnaast bekend dat vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) €9,8 miljoen beschikbaar wordt gesteld om de sector toekomstbestendiger te maken. Dit geld wordt ingezet voor beter inzicht in de beschikbare capaciteit, regionale samenwerking en verdere professionalisering van de kraamzorg. Hoewel deze investering een belangrijke eerste stap is, blijft een structurele verhoging van de tarieven voor kraamzorg uit. Volgens Bureau Clara Wichmann is juist die financiële verbetering noodzakelijk om de uitstroom van kraamverzorgenden te stoppen en de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg te waarborgen.
April 2026
Het kabinet erkent het zorgwekkende beeld dat de sector onder druk staat en dat dit gevolgen heeft voor gezinnen. Hoewel deze erkenning een belangrijk signaal is, blijft een concrete toezegging over de hoogte van de wachtdienstvergoedingen uit. Volgens het kabinet ligt die verantwoordelijkheid bij de cao-partijen en is de Nederlandse Zorgautoriteit verantwoordelijk voor het vaststellen van de tarieven die zorgverzekeraars hanteren.
Augustus 2026
Omdat structurele verbeteringen uitblijven, bereidt Bureau Clara Wichmann samen met advocatenkantoor Ploum een rechtszaak voor. Twee kraamverzorgenden zijn bereid om als procespartij op te treden. Zij willen een betere vergoeding voor wachtdiensten, reistijd en opleidingstijd.
September 2026
Twee kraamverzorgenden starten een rechtszaak tegen hun werkgever. Zij stellen dat hun wachtdiensten vanwege de frequentie van de oproepen, de korte tijd waarbinnen zij inzetbaar moeten zijn en de impact op hun privéleven juridisch als arbeidstijd moeten worden aangemerkt en als zodanig moeten worden beloond. Ook eisen zij een betere vergoeding voor reistijd en opleidingstijd. Bureau Clara Wichmann ondersteunt de zaak, waarbij advocatenkantoor Ploum de kraamverzorgenden pro bono bijstaat.
Contact
Heb je een algemene vraag over deze zaak? Stuur dan een e-mail naar info@clara-wichmann.nl. We helpen je graag verder of zorgen dat je bij de juiste persoon terechtkomt.
Woordvoerders:
Marlies Vegter, Juridisch expert
Berty Bannor, Staflid beleid en onderzoek
Andrea Jovanić, Assistent beleid en onderzoek
Voor interviewverzoeken kun je contact opnemen met onze persvoorlichter:
Charlotte van Schijndel (zij/haar)
Persvoorlichter Bureau Clara Wichmann
T: +31 6 16952416
E: cvanschijndel@clara-wichmann.nl
