Categorie: Alles

Sinds 1 januari 2024 is het mogelijk om een kind de achternaam van beide ouders te geven door de invoering van de Wet Introductie Gecombineerde Geslachtsnamen (WIGG). De WIGG bevat een overgangsregeling die tot het eind van dit jaar openstaat en ervoor zorgt dat kinderen die tussen 1 januari 2016 en 31 december 2023 zijn geboren alsnog de achternaam van beide ouders kunnen krijgen. Voor kinderen die zijn geboren vanaf 1 januari 2024 geldt de nieuwe wetgeving. Een problematisch aspect van de nieuwe wet en de bijbehorende overgangsregeling is dat de toestemming van beide partners noodzakelijk is om een dubbele achternaam toe te kennen.   

Bureau Clara Wichmann heeft van verschillende vrouwen gehoord dat zij tegen dit toestemmingvereiste aanlopen bij hun verzoek voor een dubbele achternaam voor hun kind. Vrouwen kiezen er bijvoorbeeld voor om geen verzoek in te dienen omdat zij (verwachten dat zij) geen toestemming kunnen krijgen van de vader. Anderen vragen vervangende toestemming bij de rechter, om hun verzoek voor een dubbele geslachtsnaam toch ingewilligd te zien. Tot nu toe hebben de rechtbanken deze zaken afgewezen of vrouwen niet-ontvankelijk verklaard in hun verzoeken. Vrouwen laten zich mede door deze uitspraken van de rechtbanken weerhouden om alsnog een verzoek bij de rechter in te dienen. Hierdoor lopen zij onder meer tegen de korte overgangsregeling aan. 

Bureau Clara Wichmann roept vrouwen op om hun persoonlijke verhaal te delen over hoe zij zijn getroffen door het toestemmingsvereiste van de WIGG en de overgangsregeling. Dit kan volledig anoniem. Aan de hand van deze persoonlijke verhalen probeert Bureau Clara Wichmann een beter beeld te krijgen van de problemen waar vrouwen tegenaan lopen. Daarnaast kunnen deze verhalen, uiteraard als daar toestemming voor is gegeven, ingezet worden voor communicatie, media en politieke doeleinden en om procedures over deze problematiek – waar relevant – van nadere ervaringsverhalen te voorzien. Hiermee hopen wij onder meer een verlenging van de overgangsregeling te bewerkstelligen als ook gelijkwaardigere wetgeving op dit vlak. 

Deel je verhaal via dit formulier

Lees in ons eerdere artikel onze visie op de problematiek rondom deze wetgeving.

Jaarlijks vindt de campagne Orange the World van UN Women plaats om wereldwijd aandacht te vragen voor het stoppen van geweld tegen vrouwen. De campagne heeft als doel om de zichtbaarheid van geweld tegen vrouwen te vergroten en actie te stimuleren om dit geweld te beëindigen. Het symbolische oranje is hierbij het teken van solidariteit en strijd tegen geweld in alle vormen. Dit jaar nodigt Bureau Clara Wichmann je uit voor een themabijeenkomst op 9 december georganiseerd door onze vrouwenrechtswinkel met als onderwerp huiselijk geweld.    

Het Bureau werkt actief samen met verschillende partners om geweld in alle vormen of de uiteenlopende vormen van geweld tegen vrouwen* effectief aan te pakken. Hierbij ligt onze focus op de juridische kant: op het strategisch inzetten van juridische procedures om vrouwen te beschermen, te ondersteunen en hun positie te verbeteren. Het Bureau onderzoekt en ontwikkelt strategieën rondom de strafbaarstelling van psychisch geweld en werkt aan het versterken van de juridische kaders rondom huiselijk geweld, intiem terreur en dwingende controle. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan bewustwording en voorlichting. 

Yomi van der Veen, directeur bij Bureau Clara Wichmann, benadrukt: ‘’Geweld tegen vrouwen komt voort uit genderongelijkheid en is een vorm van gender discriminatie. In de aanpak van deze ernstige mensenrechtenschending zie je (nog te) vaak soortgelijke patronen terug waardoor het de vrouwen die hier slachtoffer van worden ontbreekt aan bescherming en hen geen recht wordt gedaan. Er is nog zoveel belangrijk werk te doen op dit vlak.’’ 

In het verlengde van deze missie organiseert de Vrouwenrechtswinkel Amsterdam op maandag 9 december 2024 een themabijeenkomst over huiselijk geweld. 

Themabijeenkomst Huiselijk Geweld – 9 december 

Ben jij geïnteresseerd in hoe je mensen kunt ondersteunen die te maken hebben met huiselijk geweld? Of wil je vanuit je werk of persoonlijke interesse meer leren over dit belangrijke thema? Wij nodigen je uit voor een bijeenkomst op maandag 9 december 2024 om 16:00 uur in Amsterdam Nieuw-West. 

Deze bijeenkomst biedt praktische informatie en inzichten voor iedereen die zich wil verdiepen in dit onderwerp. In een veilige en open setting kun je in gesprek gaan over dit thema. Onze jurist Marlies Vegter vertelt over de juridische stappen die ondernomen kunnen worden in het geval van huiselijk geweld en met welke vragen vrouwen bij de vrouwenrechtswinkel terecht kunnen/komen. Daarnaast deelt ervaringsdeskundige Mariëlle van der Ploeg van Blijvend Veilig haar inzichten. 

Details
Datum: Maandag 9 december 2024
Tijd: 16:00 – 18:00 uur
Locatie: Eigenwijks Osdorp | Pieter Calandlaan 258-A, 1069 KW Amsterdam 

Lees meer en meld je aan.  

* Met vrouwen bedoelen we cisgender vrouwen, transgender vrouwen en ieder persoon dat zich als vrouw identificeert.

Persbericht

Den Haag, vrijdag 29 november 2024 – De vraag of de Nederlandse Staat verantwoordelijk gehouden kan worden voor het onrecht dat duizenden ongehuwde moeders tussen 1956 en 1984 werd aangedaan, ligt vandaag opnieuw op tafel. Tijdens het hoger beroep bij het Gerechtshof Den Haag vandaag, deelden moeders – die destijds gedwongen afstand moesten doen van hun kind – hun verhalen. Hieruit bleek wederom dat de zaak verder reikt dan juridische aansprakelijkheid: het legt een systeem bloot van structurele discriminatie van ongehuwde moeders. Tegelijkertijd groeit de internationale druk, mede door een scherpe VN-brief die Nederland aanspoort tot actie. 

“Onze levens werden bepaald door anderen”
De emotie in de rechtszaal was voelbaar. Trudy Scheele-Gertsen, een van de moeders die haar kind moest afstaan en eiseres in de zaak, benadrukte het diepe onrecht dat haar en duizenden anderen is aangedaan:

‘’We hadden geen keuze. Onze levens werden bepaald door anderen – door de overheid, door maatschappelijke normen en door de schaamte die ons werd opgelegd. In alle opzichten is er geen sprake geweest van vrije wil of van een vrije keuze. Het schrijnende hiervan is dat men tot op de dag van vandaag mij en al die andere vrouwen wil doen geloven dat zij wel zelf hebben gekozen. Tot op de dag van vandaag werkt dat een schaduw over mijn leven en het merendeel van mijn lotgenoten. De geschiedenis kunnen we zelf niet terugdraaien, maar ik vraag wel nadrukkelijk om eerherstel voor al de moeders en mijzelf, in wat voor vorm dan ook, het mag niet de geschiedenisboeken in zoals de Staat er nu over denkt.’’  

Handelen Raad voor de Kinderbescherming destijds in strijd met de wet 

Lisa-Marie Komp, van advocatenkantoor Prakken d’Oliveira, die Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann vertegenwoordigt, ligt de zaak nader toe:

‘’Dat deze vrouwen op grote schaal onder druk zijn gezet om hun kind af te staan is niet alleen moreel verwerpelijk, maar was in strijd met de wet. Die schreef namelijk voor dat de Raad voor de Kinderbescherming een belangrijke taak had om ongehuwde moeders te beschermen. De Raad deed echter het tegenovergestelde en zette zijn machtsmonopolie om kinderbeschermingsmaatregelen te verzoeken in om ongehuwde moeders en hun kinderen te scheiden.’’ Daar voegt Jeltje Straatman die Bureau Clara Wichmann pro bono bijstaat vanuit advocatenkantoor Stibbe aan toe: ‘’De vrouwen gingen jarenlang gebukt onder een collectief zwijgen. Het is daarom betreurenswaardig dat de Staat zich beroept op verjaring. Wij hebben toegelicht waarom het beroep op verjaring onaanvaardbaar is en hopen dat het Hof ons daarin volgt. Het leed dat deze vrouwen is aangedaan is generatie overstijgend. Erkenning is daarom van groot belang.”  

Het hoger beroep is aangespannen door Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann, die eisen dat de Staat zijn rol in dit onrecht erkent. Linde Bryk, hoofd strategische rechtszaken Bureau Clara Wichmann:

“Deze zaak voeren wij voor meer dan 15.000 moeders die destijds hun kind moesten afstaan ter adoptie. Wij hopen dat met deze rechtszaak het decennialange collectieve zwijgen wordt doorbroken, dat het onrecht dat deze vrouwen is aangedaan wordt erkend en dat vrouwen niet langer gebukt gaan onder een door de samenleving opgelegd stigma. Overheden in verschillende landen hebben excuses aangeboden voor dergelijk onrecht in hun landen en hun verantwoordelijkheid genomen. Wij hopen dat ook hier, in Nederland, de Staat zijn verantwoordelijkheid neemt, ongeacht de uitkomst van de procedure.”

Het Hof doet 13 maart 2025 een uitspraak. De livestream van de zitting zullen we vlak voor de zitting communiceren op onze kanalen.

Lisa-Marie Komp van advocatenkantoor Prakken d’Oliveira, vertegenwoordigt in deze procedure Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann. Namens advocatenkantoor Stibbe staan Jeltje Straatman, Branda Katan, Ivar Koudstaal en Laurence van ’t Hoff Bureau Clara Wichmann Pro Bono bij.  

__________________________________________________________________________________________________________________________________

EINDE PERSBERICHT | Noot voor redactie (niet voor publicatie)

Voor meer informatie en interviewverzoeken kunt u contact opnemen met
Bureau Clara Wichmann: persvoorlichter Charlotte van Schijndel 06-51583484 cvanschijndel@clara-wichmann.nl

De zitting in hoger beroep in de procedure Afstandsmoeders vindt a.s. vrijdag 29 november om 09.30 plaats bij het Gerechtshof Den Haag. Kijk vrijdag live mee vanaf 09:30 via de livestream*. Neem contact op met onze communicatieadviseur Charlotte voor pers(aan)vragen.

Samen met Trudy Scheele-Gertsen hebben wij in 2020 de Staat aansprakelijk gesteld voor het onrecht dat Trudy Scheele-Gertsen en met haar nog duizenden ongehuwde moeders tussen 1956 en 1984 is aangedaan, omdat zij afstand moesten doen van hun kind. Na een teleurstellende uitspraak in januari 2022 zijn wij in hoger beroep gegaan.

Het is niet toegestaan om zonder toestemming eigen opnamen te maken van de livestream of de beelden te kopiëren, op te slaan of te bewerken. Een verzoek tot toestemming kan schriftelijk gedaan worden bij de afdeling communicatie van het Haagse gerechtshof: info.gerechtshofdenhaag@rechtspraak.nl 

In Nederland kunnen belangenorganisaties een rechtszaak starten in het algemeen belang. In zulke collectieve procedures kunnen zij de rechter vragen om de overheid, of bijvoorbeeld een groot bedrijf, te gebieden of te verbieden iets te doen, of om een verklaring voor recht uit te spreken dat een regel of een gedraging onrechtmatig is. Dit kun je ook ideële acties noemen.

Toegang tot de rechter voor belangenorganisaties om deze ideële acties te voeren, is essentieel voor een goed functionerende rechtsstaat. Ideële acties zorgen voor effectieve rechtsbescherming van minderheden en kwetsbare belangen, stellen misstanden aan de kaak en dragen bij aan de bescherming tegen machtsmisbruik door de overheid.

Sinds de inwerkingtreding van de Wet Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA) in 2018, is het ook mogelijk om collectief een schadevergoedingsactie te starten. Met deze nieuwe WAMCA wetgeving was het niet de bedoeling van de minister om het moeilijker te maken voor belangenorganisaties om ideële rechtszaken te voeren, maar dat is wel gebeurd. Zo heeft de WAMCA onder meer de ontvankelijkheidseisen aangescherpt. Die eisen bepalen of een belangenorganisatie toegang heeft tot de rechter om een collectieve actie te voeren.

In 2025 zal de WAMCA worden geëvalueerd. Gelet op het belang van de rechtsstaat en de wetsevaluatie, hebben Bureau Clara Wichmann en Stichting PILP dan ook de obstakels onderzocht die de WAMCA creëert voor belangenorganisaties die ideële acties voeren.  U kunt hier meer over lezen in ons rapport ‘De obstakels van de WAMCA voor ideële acties’.

‼️Belangrijk bericht in procedure ‘Afstandsmoeders’.

De zitting van komende maandag 21 oktober bij het Gerechtshof Den Haaf inzake de ‘afstandsmoederszaak’ gaat helaas niet door.

Wij vernamen zojuist dat een van de raadsheren zich moest terugtrekken om de onafhankelijkheid te kunnen waarborgen.

De zitting zal waarschijnlijk in de periode december – februari plaatsvinden. Zodra een datum bekend is zullen wij deze op onze website en social media delen.

Ken je mensen die voornemens waren om naar de zitting te gaan? Deel dan dit bericht met hen.

Op maandag 21 oktober 2024 om 13:30 vindt de zitting in hoger beroep plaats in de zaak van de afstandsmoeders tegen de Nederlandse Staat bij het Gerechtshof Den Haag (Prins Clauslaan 60, 2595 AJ Den Haag). De zitting is openbaar. Wij willen betrokkenen en geïnteresseerden graag aanmoedigen om bij deze zitting aanwezig te zijn. Op deze manier laten we het Hof zien dat dit voor veel vrouwen een belangrijke rechtszaak is.

Samen met Trudy Scheele-Gertsen zijn wij in 2020 een rechtszaak gestart tegen de Nederlandse Staat. Wij eisen erkenning voor het onrechtmatig handelen van de Raad voor de Kinderbescherming, en daarmee de Staat, jegens de afstandsmoeders. In januari 2022 heeft de rechtbank helaas geoordeeld dat de Raad voor de Kinderbescherming niet structureel juridisch verwijtbaar gehandeld heeft. Hiertegen zijn wij met Trudy Scheele-Gertsen in hoger beroep gegaan.  

Lisa-Marie Komp, van advocatenkantoor Prakken d’Oliveira, vertegenwoordigt in deze procedure Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann. Namens advocatenkantoor Stibbe staan Branda Katan, Ivar Koudstaal, Laurence van ’t Hoff en Jeltje Straatman Bureau Clara Wichmann Pro Bono bij. 

Zitting hoger beroep afstandsmoeders
Datum: 21 oktober 2024 om 13:30
Locatie: Gerechtshof Den Haag
Openbaar toegankelijk

De kraamzorg bevindt zich in zwaar weer en wordt bedreigd in haar voortbestaan. Er is een fors personeelstekort, wat leidt tot oplopende werkdruk, ziekteverzuim en korte diensten. De uitstroom is groter dan de instroom. 

Om het tij te keren moet de rechtspositie van kraamverzorgenden verbeterd worden. Dit geldt vooral voor de wachtdiensten. Een kraamverzorgende kan nu verplicht worden om acht uur op wacht te staan tegen een vergoeding van nog geen uur salaris (€ 11,44). In die acht uur kan zij haar tijd niet vrij invullen omdat ze, als ze wordt opgeroepen, binnen een uur bij het gezin of in het ziekenhuis moet zijn. Een kraamverzorgende weet ook pas heel kort van tevoren of zij bij een gezin aan de slag gaat of nodig is in het ziekenhuis. En vervolgens is het vaak nog onzeker hoe lang die werkzaamheden gaan duren. Houdt het werk eerder op dan verwacht, dan moet de kraamverzorgende vaak weer terug in de wachtdienst en moet ze haar uren op een ander moment in het jaar maken. Vaak staan er twee tot drie dagen wachtdienst tegenover acht dagen werk, wat wil zeggen dat een kraamverzorgende een derde méér uren beschikbaar moet zijn dan haar feitelijk contractsduur. Niet voor niets is een arbeidsduur van 60% het gemiddelde in de kraamzorg. Fulltime werken is feitelijk niet mogelijk vanwege de wachtdiensten die daar nog bovenop komen.  

Deze situatie staat op gespannen voet met het Burgerlijk Wetboek, met de Arbeidstijdenwet en met wetgeving en rechtspraak vanuit de Europese Unie. Europese wetgeving schrijft voor dat werknemers beschermd moeten worden tegen onvoorspelbare arbeidspatronen en dat wachtdiensten moeten worden aangemerkt als werktijd als een werknemer objectief en aanzienlijk wordt beperkt in zijn mogelijkheden om tijdens die dienst de tijd vrij in te vullen en aan zijn eigen interesses te besteden. De situatie in de kraamzorg voldoet hier niet aan. 

Omdat door deze situatie vooral vrouwen nadelig worden getroffen, komen we graag in contact met kraamverzorgenden die bereid zijn mee te werken aan een individuele rechtszaak bij de rechter over de hiervoor genoemde punten. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Het gaat dan om een procedure tegen je eigen werkgever of je ex-werkgever (als je daar korter dan vier jaar geleden bent weggegaan). Ben jij hierin geïnteresseerd, mail dan naar info@clara-wichmann.nl. 

Afgelopen zaterdag (21-09-2024) publiceerden de Special Rapporteur on violence against women and girls van de Verenigde Naties, Reem Alsalem, en de Special Rapporteur on the promotion of truth and justice, Bernard Duhaime, een brief aan de Nederlandse Staat. In deze brief wordt de Nederlandse Staat aangesproken op haar houding tegenover de ongehuwde “afstandsmoeders” die tussen 1956 en 1984 tegen hun wil in hun kind af moesten staan. Aanleiding voor deze brief is onder andere de rechtszaak die wordt gevoerd door Bureau Clara Wichmann en Trudy Scheele-Gertsen tegen de Nederlandse Staat. Volgens Bureau Clara Wichmann geeft de brief een belangrijk signaal af aan de Staat om hun verantwoordelijkheid te nemen tegenover de afstandsmoeders.   

Afstandsmoeders 

Van 1956 tot 1984 werden tussen de 13.000 en 20.000 ongehuwde vrouwen en meisjes, waaronder Trudy Scheele-Gertsen, onder druk gezet om hun kind af te staan. De Raad voor de Kinderbescherming had deze moeders moeten bijstaan en voorlichten over hun rechten, maar deed in veel gevallen het tegenovergestelde. Dit heeft bij de vrouwen en meisjes, hun kinderen en omgeving groot leed veroorzaakt.  

Brief aan de Nederlandse Staat 

De VN Special Rapporteurs vragen de Nederlandse Staat om opheldering over hun rol bij de gedwongen afstand van de afstandsmoeders en hun kinderen tussen 1956 en 1984. Ook verzoeken ze de Staat om toelichting te geven over de maatregelen die worden getroffen om genoegdoening te bieden aan de afstandsmoeders. In dit kader roepen de VN Special Rapporteurs de Staat op om een uitzondering te maken op de verjaringstermijn*. De Staat heeft nog geen reactie gegeven op deze brief**. 

Rechtszaak in hoger beroep 

Bureau Clara Wichmann zet zich al langer in voor de Nederlandse afstandsmoeders. Samen met Trudy Scheele-Gertsen is Bureau Clara Wichmann in 2020 een rechtszaak gestart tegen de Nederlandse Staat. Ze eisen erkenning voor het onrechtmatig handelen van de Raad voor de Kinderbescherming, en daarmee de Staat, jegens de afstandsmoeders. In januari 2022 heeft de rechtbank helaas geoordeeld dat de Raad voor de Kinderbescherming niet structureel juridisch verwijtbaar gehandeld heeft. Hiertegen zijn Bureau Clara Wichmann en Trudy Scheele-Gertsen in hoger beroep gegaan.  

De zitting in hoger beroep vindt plaats op 29 november 2024 om 09:30 bij het Gerechtshof Den Haag (adres: Prins Clauslaan 60, 2595 AJ Den Haag). De zitting is openbaar.  

Lisa-Marie Komp, van advocatenkantoor Prakken d’Oliveira, vertegenwoordigt in deze procedure Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann. Namens advocatenkantoor Stibbe staan Branda Katan, Ivar Koudstaal, Laurence van ’t Hoff en Jeltje Straatman Bureau Clara Wichmann Pro Bono bij. 

Lees de volledige brief

* Verjaringstermijn: Dit is de wettelijk vastgestelde periode waarna een juridische claim of recht op schadevergoeding niet meer kan worden ingediend. Na het verstrijken van deze termijn kan de vordering niet meer juridisch worden afgedwongen.

**Update 1/10: De Staat heeft reactie gegeven op de brief en deze is sinds 1 oktober 2024 publiekelijk. Lees de reactie