Categorie: Alles

Sinds 2020 is de Wet herziening partneralimentatie van kracht. Deze wet heeft de maximale duur van partneralimentatie verkort van 12 naar 5 jaar. Dit zou aansluiten bij de maatschappelijke ontwikkelingen waarbij gelijke arbeidskansen en gelijke zorgverdeling tussen partners (tijdens en na het huwelijk) de norm is. Daarnaast moedigt de wet partners aan om al tijdens het huwelijk afspraken over de duur en hoogte van de alimentatie vast te leggen. In 2025 vindt een tussenevaluatie van de wet plaats door Regioplan, waarin de indicatoren voor meting worden vastgesteld. De volledige evaluatie staat gepland voor 2027. 

In de praktijk blijkt echter dat de veronderstelde gelijkheid tussen partners nog lang niet bereikt is. Vrouwen verlenen nog steeds vaker de zorgtaken tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap dan mannen, wat kan leiden tot een achterstand op de arbeidsmarkt. Partneralimentatie is bedoeld om deze economische achterstand te compenseren, maar de verkorting van de termijn van 12 naar 5 jaar blijkt in de meeste gevallen onvoldoende. 

Bureau Clara Wichmann zet zich in voor een maatschappelijke en juridisch gelijkwaardige positie van vrouwen en andere personen en wil de discriminerende werking van deze wet tegengaan. In art. 1:157 lid 7 BW is een hardheidsclausule opgenomen die het mogelijk maakt om, op grond van de redelijkheid en billijkheid, een verlenging van de alimentatieduur te verzoeken. Naar onze mening moet dit artikel ruim worden geïnterpreteerd, gelet op de huidige maatschappelijke positie van vrouwen.  

In dat kader en met oog op de aanstaande wetsevaluatie zijn wij op zoek naar kandidaten voor een strategische procedure waarin beroep wordt gedaan op de hardheidsclausule. Door middel van deze procedure willen wij bijdragen aan een eerlijke benadering die beter aansluit bij de werkelijke positie van vrouwen.  

Geïnteresseerde kandidaten of hun advocaat kunnen contact met ons opnemen via telefoonnummer 020-261 4440 of per email via info@clara-wichman.nl. Ook voor vragen of opmerkingen kan er contact met ons worden opgenomen. 

In Nederland zijn huishoudelijk werkenden nog altijd niet volledig beschermd door sociale zekerheidswetten. Bureau Clara Wichmann vindt dat dit moet veranderen: ook huishoudelijk werkers verdienen dezelfde rechten als andere werknemers. Samen met andere organisaties zetten we ons daarom al langere tijd in tegen de Regeling dienstverlening aan huis, die deze groep werknemers ongelijk behandelt en vooral vrouwen raakt.

Eén van deze huishoudelijk werkenden, Eveline Bourik, heeft besloten haar zaak voor te leggen aan de rechter. Bourik werkte als huishoudelijke hulp bij zeven verschillende huishoudens op vijf dagen per week. Op enig moment is zij uitgevallen vanwege gezondheidsklachten. Zij is toen eerst minder gaan werken in de hoop dat zij het werk dan wel nog aan zou kunnen, maar toen dat ook te zwaar bleek, heeft zij een Ziektewetuitkering aangevraagd bij het UWV. Deze is haar geweigerd onder verwijzing naar de Regeling dienstverlening aan huis. Bourik werkte namelijk wel vijf dagen per week, maar niet bij hetzelfde huishouden, zoals de Regeling eist. Bouriks heeft bezwaar gemaakt tegen de beslissing van het UWV en, toen dit werd afgewezen, beroep ingesteld bij de rechtbank. Ze wordt bijgestaan door advocate Juliet Diekerhof van CMS Advocaten.

Op 17 april 2025 heeft de rechtbank Bourik in het gelijk gesteld. De rechtbank stelt vast dat partijen het erover eens zijn dat het niet toekennen van een Ziektewetuitkering aan mensen die op gemiddeld minder dan vier dagen in hetzelfde huishouden werken, indirect discriminerend is, omdat dit vooral vrouwen treft. Voor deze discriminatie is geen rechtvaardiging. Het UWV heeft niet kunnen bewijzen dat de regeling nodig is om werken zonder arbeidscontract of overeenkomst terug te dringen of om de werkgelegenheid te bevorderen. Bovendien zijn er meer manieren om ongedocumenteerd huishoudelijk werk tegen te gaan en de andere beleidsdoelen te bereiken. De rechtbank vindt dan ook dat de regeling die huishoudelijk werk uitzondert van de Ziektewet, in dit geval niet mag worden toegepast. Dat betekent dat Bourik wel verzekerd was voor de Ziektewet.

De uitspraak heeft mogelijk grote gevolgen voor de huishoudelijk werkenden in vergelijkbare situaties als Bourik die nu nog buiten het sociale vangnet vallen.

Lees de volledige uitspraak

Algorithms of late-capitalism | The Board Game
Stap 24 april in de wereld van SM4RT C1TY, een denkbeeldige samenleving waar algoritmes regeren en technologie onze keuzes beïnvloedt

Ben jij jurist, beleidsmaker, activist of gewoon geïnteresseerd in de impact van kunstmatige intelligentie en algoritmes op onze samenleving? Kom dan op 24 april naar de interactieve spelsessie in de SMART C1TY en ontdek hoe jouw keuzes een technologische toekomst vormen.

In dit co-creatiebordspel duik je in de ethische dilemma’s van onze digitale toekomst. Kies je voor een toekomst gedreven door controle en winst, of voor een inclusieve, rechtvaardige digitale wereld? De game is mede tot stand gekomen door een serie workshops met experts en betrokken burgers uit heel Europa, en wordt nu live gespeeld in Amsterdam. Een avond vol speelse reflectie over macht, technologie en rechtvaardigheid.

Wanneer: 24 april 2025, 19:00 – 21:00
Waar: Showroom Amsterdam, Pretoriusstraat 64D

Deelname is gratis. Kom langs, speel mee, denk mee! Registreer via: https://lu.ma/inu7wxj7

𝘏𝘦𝘵 𝘦𝘷𝘦𝘯𝘵 𝘪𝘴 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳𝘥𝘦𝘦𝘭 𝘷𝘢𝘯 𝘛𝘩𝘦 𝘈𝘭𝘨𝘰𝘳𝘪𝘵𝘩𝘮 𝘕𝘪𝘨𝘩𝘵 𝘦𝘯 𝘸𝘰𝘳𝘥𝘵 𝘨𝘦𝘰𝘳𝘨𝘢𝘯𝘪𝘴𝘦𝘦𝘳𝘥 𝘥𝘰𝘰𝘳 𝘊𝘖𝘕𝘕𝘌𝘊𝘛𝘔𝘌@𝘏𝘶𝘮𝘢𝘯 𝘙𝘪𝘨𝘩𝘵𝘴 𝘢𝘯𝘥 𝘛𝘦𝘤𝘩𝘯𝘰𝘭𝘰𝘨𝘺, 𝘪𝘯 𝘴𝘢𝘮𝘦𝘯𝘸𝘦𝘳𝘬𝘪𝘯𝘨 𝘮𝘦𝘵 𝘪𝘯𝘵𝘦𝘳𝘯𝘦𝘵 𝘵𝘦𝘢𝘱𝘰𝘵 𝘦𝘯 𝘉𝘶𝘳𝘦𝘢𝘶 𝘊𝘭𝘢𝘳𝘢 𝘞𝘪𝘤𝘩𝘮𝘢𝘯𝘯.

Vandaag overhandigen we aan Ingrid Coenradie, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, een misstandenboek over de gebrekkige medische zorg in penitentiaire inrichtingen voor vrouwen. Uit het boek blijkt onder meer dat klachten van vrouwen in penitentiaire inrichtingen vaak niet serieus worden genomen, specialistische zorg uitblijft en er fouten gemaakt worden in de distributie van medicatie. Ook schiet de gendersensitieve zorg tekort en leidt een gebrek aan continuïteit van medische zorg, tot ernstige gezondheidsrisico’s. 

De verhalen van (ex-)gedetineerden tonen hoe het systeem structureel faalt. Dit is in strijd met fundamentele mensenrechten. Wij roepen op tot directe hervormingen en doen concrete aanbevelingen om de zorg voor vrouwen in detentie te verbeteren. Waaronder dagelijkse toegang tot medische staf, second opinions zonder eigen kosten, toezicht op medicatieverstrekking en gendersensitieve zorg. 

Dit misstandenboek is samengesteld door Bureau Clara Wichmann, daarin bijgestaan door De Brauw, Blackstone, Westbroek en Loonstein Advocaten. 

De komende tijd zullen we verschillende verhalen uit het misstandenboek uitlichten op onze kanalen.

Lees het boek Vrouwen gevangen in onrecht
Download de PDF

Lees onze eerdere berichtgeving over penitentiaire inrichtingen voor vrouwen:

29 februari 2024 Reactie Bureau Clara Wichmann en Loonstein Advocaten op het rapport van de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld

21 juni 2023 Reactie Bureau Clara Wichmann en Loonstein Advocaten op het rapport van de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld

31 mei 2023 Vrouwen in vrouwengevangenissen moeten veilig misstanden kunnen melden

Eind november vond het hoger beroep plaats in de zaak Afstandsmoeders. In deze zaak van Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann tegen de Nederlandse Staat doet het Gerechtshof Den Haag (Prins Clauslaan 60, 2595 AJ Den Haag) op 13 maart om 11:30 uitspraak.

De zitting is te volgen via deze link. Wij willen betrokken moeders en kinderen aanmoedigen om aanwezig te zijn bij de uitspraak. 

Vorige week schrapte Meta, het moederbedrijf van Instagram en Facebook, factcheckers. Kort gezegd screenen deze factcheckers of een bericht mogelijk desinformatie bevat of een schadelijke inhoud. Nog geen twee dagen later veranderde Meta haar richtlijn voor haatdragende taal. Berichten op de platforms waarin vrouwen voor ‘objecten’, ‘sletten’, of ‘hoeren’ worden uitgemaakt, worden onder de hernieuwde richtlijnen niet meer verwijderd. 

Bureau Clara Wichmann (BCW) maakt zich zorgen over de online veiligheid van meisjes en vrouwen. In 2020 gaf 58 procent van de meisjes en vrouwen in Nederland tussen de 15 en 25 jaar oud al aan ervaring te hebben met online intimidatie*. BCW vreest dat dit soort aantallen alleen maar groter zullen worden met de nieuwe regels van Meta. Kennisplatform KIS publiceerde op 5 september 2024 nog een artikel waarin werd gewaarschuwd voor de schadelijke gevolgen van vrouwonvriendelijke uitlatingen op internetplatforms. Het zou mogelijk geweld tegen vrouwen kunnen aanwakkeren en versterkt discriminatie van vrouwen.  

Een uitbreiding van het strafbare feit groepsbelediging, zou meisjes en vrouwen beter kunnen beschermen tegen online haat. Openbare belediging van vrouwen als groep wegens hun geslacht** is in Nederland namelijk nog steeds niet strafbaar, terwijl daar in 2020 al een wetsvoorstel voor is gemaakt. Ook pakt het voorstel haat tegen transgender personen aan die in drie jaar tijd is vertienvoudigd***. De behandeling van dit wetsvoorstel ligt momenteel stil. Het schokkende incident bij het Amsterdamse Studenten Corps in 2022, waarbij vrouwen werden uitgemaakt voor ‘sperma-emmers’, had onder het nieuwe wetsvoorstel mogelijk wel tot strafrechtelijke vervolging kunnen leiden.

Transgender Netwerk heeft op 22 oktober 2024 een petitie aan de Tweede Kamer aangeboden om dit voorstel te ondertekenen. De ontwikkelingen bij Meta geven aan dat we niet langer kunnen wachten met dit voorstel en ook BCW roept de Tweede Kamer op om dit wetsvoorstel snel te behandelen en aan te nemen. 

Artikel Volkskrant 9 januari 2025 over het nieuwe beleid: Nieuw beleid Instagram en Facebook: vrouwen ‘voorwerpen’ en homo’s ‘mentaal ziek’ noemen mag voortaan

* Plan Nederland – 5 oktober 2020 – Wereldwijd 58 procent van de meisjes slachtoffer van online intimidatie
** Hieronder wordt verstaan: ‘genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken’
*** De Groene Amsterdammer, 6 september 2023 – Onderzoek De toenemende online lhbti+-haat ‘Tijd voor geweld tegen deze lui’

Bureau Clara Wichmann onderzoekt of de Inspectie Gezondheid en Jeugd (IGJ) voldoende heeft gedaan bij het toezicht op het gebruik van transvaginale bekkenbodemmatjes. Transvaginale bekkenbodemmatjes – ook wel mesh genoemd – zijn jarenlang bij duizenden vrouwen geïmplanteerd voor de behandeling van verzakking en urine-incontinentie. Nog altijd ervaren veel vrouwen dagelijks de ernstige complicaties van deze producten. De IGJ riep in 2013 op tot terughoudend gebruik van bekkenbodemmatjes. In 2020 stelde de Inspectie vast dat transvaginale mesh niet veilig is en alleen nog in klinisch studieverband toegepast mag worden.

Bureau Clara Wichmann werkt in dit onderzoek samen met patiëntenplatform MeshedUp en wordt pro bono bijgestaan door de advocaten van Stibbe.

Met een Woo-verzoek* aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, verzamelen we informatie over de gang van zaken rond de meldingen van ernstige bijwerkingen van meshmatjes. Het ministerie heeft tot nu toe een beperkt aantal documenten beschikbaar gesteld en fabrikanten van de meshmatjes maken bezwaar tegen openbaarmaking van veel documenten. Bureau Clara Wichmann zet zich ervoor in om de documenten zo snel en zo volledig mogelijk te krijgen.

In afwachting van de openbaarmaking van documenten zet Bureau Clara Wichmann haar onderzoek voort naar het handelen van de IGJ. We voeren daartoe gesprekken met patiënten, gynaecologen en andere experts.

Wanneer wij op basis van de resultaten van het onderzoek concluderen dat juridische vervolgstappen mogelijk zijn, zullen wij dat hier vermelden. Mogelijke (juridische) vervolgstappen zullen zich niet richten op (individuele) schadevergoedingen.

* Een Woo-verzoek is een verzoek om toegang te krijgen tot informatie van de overheid. Dit recht is vastgelegd in de Wet open overheid (Woo).

Vorige week verscheen er een brief van Fiom, gericht aan moeders, vaders, kinderen en anderen die in de jaren 50 tot 80 betrokken waren bij de gedwongen afstand van kinderen in Nederland.  

De brief is een bouwsteen in het bewijs dat er onjuist is gehandeld door meerdere instellingen in Nederland. Ook is het een eerste stap richting volwaardige excuses vanuit het FIOM aan de betrokkenen. Tegelijkertijd roept de brief vragen op. Fiom benadrukt een gebrek aan steun in het verleden, maar blijft terughoudend in het benoemen van haar eigen rol in het proces van gedwongen afstand. In veel gevallen ging het niet alleen om een gebrek aan hulp, maar ook om actieve druk op jonge vrouwen om hun kind af te staan. Dit is een pijnlijk en essentieel onderdeel van de geschiedenis, dat in de brief onvoldoende (tot niet) wordt erkend. 

Weinig betrokkenen zelf, moeders, vaders en kinderen, lijken te zijn geraadpleegd bij het opstellen van deze excuses. Met enkele betrokkenen is contact gezocht, maar met hun input is in de uiteindelijke versie van de brief weinig gebeurd. Het opnemen van input van betrokkenen zou hebben bijgedragen aan een diepere boodschap en aan het herstel van vertrouwen bij degenen die direct geraakt zijn.  

Het publiceren van de brief zonder verdere uitleg of aandacht is een gemiste kans. Erkenning en excuses vragen om meer. Het gaat niet alleen om woorden, maar om daden: volledige openheid over het verleden, samenwerking met de betrokkenen, en concrete acties die bijdragen aan herstel en gerechtigheid. Alleen zo kan Fiom een geloofwaardige bijdrage leveren aan de erkenning wat er in deze tijd is gebeurd. 

Afgelopen donderdag 12 december vond de Equinet High-Level Conference “Coding Equality into the EU AI Act” plaats. Equinet, het netwerk van gelijkheidsorganisaties in Europa, bracht samen met experts, beleidsmakers, overheidsinstanties en maatschappelijke organisaties, belangrijke spelers samen om de rol van de nieuwe AI Act te bespreken in het bevorderen van gelijkheid en het bestrijden van algoritmische discriminatie.

Tijdens inspirerende panels en presentaties werden waardevolle inzichten gedeeld over de implementatie en handhaving van deze wetgeving, en de kansen die dit biedt voor meer rechtvaardigheid in een steeds meer gedigitaliseerde samenleving.

Namens Bureau Clara Wichmann nam ons staflid beleid & onderzoek Berty Bannor deel aan het panel “Strengthening Access to Justice Against Algorithmic Discrimination”. Tijdens haar bijdrage lichtte zij de Meta-zaak toe en benadrukte zij het belang van strategisch procederen om grote technologiebedrijven verantwoordelijk te houden voor algoritmische discriminatie. Het panel ging daarnaast in op hoe het maatschappelijk middenveld en gelijkheidsorganisaties kunnen samenwerken aan inclusieve kaders voor de implementatie van de AI Act en betere toegang tot recht voor slachtoffers van discriminatie.

Van het versterken van toezicht op algoritmische vooringenomenheid tot het waarborgen van toegang tot recht: de conferentie onderstreepte het belang van samenwerking tussen overheidsinstanties, gelijkheidsorganisaties en de technologiesector.

Bureau Clara Wichmann blijft deze ontwikkelingen op de voet volgen en zich inzetten voor de strijd voor gelijke rechten in de digitale wereld.